{"id":523403,"date":"2024-05-10T06:00:00","date_gmt":"2024-05-10T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/leregardlibre.com\/?p=523403"},"modified":"2024-05-09T21:56:31","modified_gmt":"2024-05-09T19:56:31","slug":"what-a-mess","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/societe\/sacree-pagaille\/","title":{"rendered":"Quite a mess"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-drop-cap\"><strong>La seconde moiti\u00e9 du XXe si\u00e8cle a \u00e9t\u00e9 marqu\u00e9e par au moins deux \u00e9v\u00e9nements majeurs: le d\u00e9clin massif de la pratique religieuse traditionnelle et l\u2019av\u00e8nement de la soci\u00e9t\u00e9 de consommation. <\/strong>Une chose cependant n\u2019a pas chang\u00e9: la nature humaine, qui d\u2019une mani\u00e8re ou d\u2019une autre manifeste toujours le besoin d\u2019un rapport au sacr\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><strong>Le sacr\u00e9 se d\u00e9finit comme ce qui \u00abappartient \u00e0 un domaine s\u00e9par\u00e9, inviolable, privil\u00e9gi\u00e9 par son contact avec la divinit\u00e9 et inspirant crainte et respect\u00bb (TLFi). <\/strong>Une fronti\u00e8re nette s\u00e9pare le sacr\u00e9 du profane, que l\u2019on ne peut franchir sans le respect requis, sous peine de \u00absacril\u00e8ge\u00bb, c\u2019est-\u00e0-dire pr\u00e9cis\u00e9ment la \u00abprofanation de ce qui est sacr\u00e9\u00bb. Cette fronti\u00e8re peut \u00eatre signifi\u00e9e par des symboles (architecturaux ou vestimentaires par exemple), des gestes ritualis\u00e9s (la g\u00e9nuflexion en entrant dans une \u00e9glise, l\u2019accomplissement d\u2019un p\u00e8lerinage, le fait d\u2019\u00f4ter ses chaussures pour entrer dans la mosqu\u00e9e, etc.), mais aussi des r\u00e8gles et des interdits (on ne touche pas le corps du roi, on n\u2019\u00f4te pas la vie d\u2019un innocent, on n\u2019utilise pas d\u2019objet sacr\u00e9 \u00e0 des fins profanes, etc.). En un sens plus large, le sacr\u00e9 est le domaine des valeurs absolues, des hi\u00e9rarchies, de la verticalit\u00e9, de la stabilit\u00e9. Il s\u2019oppose au profane, domaine du relatif, de l\u2019interchangeabilit\u00e9, de l\u2019horizontalit\u00e9, du mouvant. Alors qu\u2019on dispose du profane comme on l\u2019entend, on s\u2019approche du sacr\u00e9 rituellement.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>La soci\u00e9t\u00e9 de consommation actuelle pourrait \u00eatre grossi\u00e8rement r\u00e9sum\u00e9e \u00e0 l\u2019omnipr\u00e9sence et \u00e0 la domination de l\u2019argent, devenu synonyme de succ\u00e8s, de r\u00e9ussite, mais surtout de toute-puissance: tout peut se vendre et s\u2019acheter. <\/strong>C\u2019est le triomphe du profane. Alors que ce qui est sacr\u00e9 a une valeur pour ce qu\u2019il est, une valeur intrins\u00e8que, celle d\u2019un bien qui s\u2019\u00e9change sur un march\u00e9 d\u00e9pend des fluctuations de l\u2019offre et de la demande. Une vieille voiture peut ne plus rien valoir pendant longtemps. Si un jour toutefois sa cote s\u2019envole en raison d\u2019un int\u00e9r\u00eat subi des collectionneurs, elle se vendra \u00e0 prix d\u2019or. Un bien de consommation n\u2019a de valeur que relative.<\/p>\n\n\n\n<form method=\"post\" action=\"https:\/\/newsletter.infomaniak.com\/external\/submit\" class=\"inf-form\" target=\"_blank\"><input type=\"email\" name=\"email\" style=\"display:none\" \/><input type=\"hidden\" name=\"key\"\nvalue=\"eyJpdiI6IlZXRVJGMlRGQUU2alNqUE81bitIUk5adnNVa0c4MllFTStzOHdHT1FQZ3c9IiwidmFsdWUiOiJIYzhwMUVCK1pTNnlhY3MyMmhuZlhReWJqemEwNk93blMxTjFHc0s2VHZrPSIsIm1hYyI6ImVhYTQ5N2I1M2NiYWE4NzBm\nNjk2NzgzYjliM2Y5NmYzM2E2ZmU3NGQxNTU1ZDFkMTU1MzY5NTdjYjE3ZTJmNTUifQ==\"><input type=\"hidden\" name=\"webform_id\" value=\"7291\"><style> .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff{ background-color:#f5f5f5;\npadding:25px 20px; margin:25px auto; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-content { margin-top:13px;} .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff h4, .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff span, .inf-\nmain_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff label, .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff input, .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-submit, .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-success p a { color:#555555; font-\nsize:14px; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff h4{ font-size:18px; margin:0px 0px 13px 0px; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff h4, .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff label{ font-weight:bold; } .inf-\nmain_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-input { margin-bottom:7px; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff label { display:block;} .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff input{ height:35px; color:#999999; border: 1px solid\n#E9E9E9; border:none; padding-left:7px; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-input.inf-error label, .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-input.inf-error span.inf-message{ color: #cc0033; } .inf-\nmain_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-input.inf-error input{ border: 1px solid #cc0033; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-input input { width:100%;} .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-input.inf-error\nspan.inf-message { display: block; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-submit { text-align:right;} .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-submit input{ background-color:#777777; color:#ffffff; border:none; font-weight:\nnormal; height:auto; padding:7px; } .inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff .inf-submit input.disabled{ opacity: 0.4; } .inf-btn { color: rgb(85, 85, 85); border: medium none; font-weight: normal; height: auto; padding: 7px; display: inline-block;\nbackground-color: white; box-shadow: 0px 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.24); border-radius: 2px; line-height: 1em; } .inf-rgpd { margin:25px 0px 15px 0px; color:#555555; } <\/style> <div class=\"inf-main_3000311ca56a1cb93397bc676c0b7fff\">\n<h4>NEWSLETTER DU REGARD LIBRE<\/h4> <span>Recevez nos articles chaque dimanche.<\/span> <div class=\"inf-success\" style=\"display:none\"> <h4>Votre inscription \u00e0 notre infolettre hebdomadaire a \u00e9t\u00e9 enregistr\u00e9e avec succ\u00e8s !<\/h4> <p>\n<a href=\"#\" class=\"inf-btn\">&laquo;<\/a> <\/p> <\/div> <div class=\"inf-content\"> <div class=\"inf-input inf-input-text\"> <input type=\"text\" name=\"inf[1]\" data-inf-meta = \"1\" data-inf-error = \"Merci de renseigner une adresse email\" required=\"required\"\nplaceholder=\"Email\" > <\/div> <div class=\"inf-submit\"> <input type=\"submit\" name=\"\" value=\"S\u2019inscrire\"> <\/div> <\/div> <\/div> <\/form>\n\n\n\n<p><strong>Il devient \u00e9vident que la soci\u00e9t\u00e9 de consommation contemporaine, par sa nature m\u00eame, est incapable de satisfaire le besoin d\u2019un rapport au sacr\u00e9, inh\u00e9rent \u00e0 la condition humaine.<\/strong> Elle n\u2019est pas en mesure de remplir le vide laiss\u00e9 par le recul massif de la pratique religieuse traditionnelle, qui constituait jusqu\u2019au XXe si\u00e8cle et pour l\u2019\u00e9crasante majorit\u00e9 de la population le principal moyen d\u2019acc\u00e8s au sacr\u00e9. Sympt\u00f4mes de ce vide: l\u2019\u00e9mergence constante de nouvelles formes de rapport au sacr\u00e9 potentiellement aussi nombreuses qu\u2019il y a d\u2019individus. On pense en premier lieu au succ\u00e8s des pratiques telles que la m\u00e9ditation, le d\u00e9veloppement personnel, voire certaines formes de spiritualit\u00e9 New Age. Les religions traditionnelles n\u2019ont pas non plus dit leur dernier mot, et il est courant de consid\u00e9rer que de religions institutionnelles, elles se transforment peu \u00e0 peu en religions d\u2019adh\u00e9sion avec un afflux parfois important de nouveaux convertis qui se traduit parfois par une mutation vers des pratiques religieuses plus radicales.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Des tendances plus diverses, et parfois contradictoires, peuvent aussi \u00eatre observ\u00e9es. <\/strong>Dans une soci\u00e9t\u00e9 r\u00e9solument pluraliste, d\u00e9pourvue de tout principe unificateur tel que la religion autrefois, on observe par exemple la coexistence de la sacralisation de la sensibilit\u00e9 individuelle avec toutes ses d\u00e9rives, tout comme une tendance \u00e0 sacraliser la science, ou une certaine id\u00e9e de la science, qui appara\u00eet comme l\u2019ultime source d\u2019autorit\u00e9 et d\u2019objectivit\u00e9. Ce \u00e0 quoi l\u2019on pourrait ajouter l\u2019engagement militant radical, quasi religieux, derri\u00e8re certaines causes comme l\u2019\u00e9cologie, la d\u00e9fense des animaux, l\u2019antiracisme, et autres, qui sont autant de manifestations d\u2019un ph\u00e9nom\u00e8ne que le pr\u00e9sent num\u00e9ro du Regard Libre tente d\u2019\u00e9claircir un peu.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ecrire \u00e0 l\u2019auteur:&nbsp;<a href=\"mailto:antoine.bernhard@leregardlibre.com\">antoine.bernhard@leregardlibre.com<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-vous-venez-de-lire-un-edito-en-libre-acces-contenu-dans-notre-edition-papier-le-regard-libre-nbsp-n-106-debats-analyses-actualites-culturelles-nbsp-abonnez-vous-nbsp-a-notre-media-de-reflexion-pour-nous-soutenir-et-avoir-acces-a-tous-nos-contenus\">Vous venez de lire un \u00e9dito en libre acc\u00e8s, contenu dans notre \u00e9dition papier (<em><a href=\"https:\/\/leregardlibre.com\/cpt-editions\/le-regard-libre-n105-dossier-securite\/\"><\/a><a href=\"https:\/\/leregardlibre.com\/cpt-editions\/le-regard-libre-n106-dossier-sacre\/\"><em>Le Regard Libre<\/em>&nbsp;N\u00b0106<\/a><\/em>). D\u00e9bats, analyses, actualit\u00e9s culturelles:&nbsp;<a href=\"https:\/\/leregardlibre.com\/abonnement\/\">abonnez-vous<\/a>&nbsp;\u00e0 notre m\u00e9dia de r\u00e9flexion pour nous soutenir et avoir acc\u00e8s \u00e0 tous nos contenus!<a href=\"https:\/\/leregardlibre.com\/produit\/le-regard-libre-no94-dossier-ecole\/\"><\/a><\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The second half of the 20th century was marked by at least two major events: the massive decline in traditional religious practice and the advent of consumer society. One thing, however, has not changed: human nature.<\/p>","protected":false},"author":99,"featured_media":523451,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8796],"tags":[161730,644358386,644357659,644344590],"class_list":["post-523403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-societe","tag-consommation","tag-dossier-sacre","tag-editoriaux","tag-sacre"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.9 (Yoast SEO v27.9) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Sacr\u00e9e pagaille<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Malgr\u00e9 les transformations du XXe si\u00e8cle, une chose n\u2019a pas chang\u00e9: la nature humaine, qui manifeste toujours le besoin d\u2019un rapport au sacr\u00e9.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/company\/what-a-mess\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sacr\u00e9e pagaille\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Malgr\u00e9 les transformations du XXe si\u00e8cle, une chose n\u2019a pas chang\u00e9: la nature humaine, qui manifeste toujours le besoin d\u2019un rapport au sacr\u00e9.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/company\/what-a-mess\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Le Regard Libre\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/leregardlibre\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-10T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-1024x576.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"576\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@LeRegardLibre\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@LeRegardLibre\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7327cb849d1f776e73450746adbbd5ec\"},\"headline\":\"Sacr\u00e9e pagaille\",\"datePublished\":\"2024-05-10T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/\"},\"wordCount\":780,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png\",\"keywords\":[\"Consommation\",\"Dossier SACR\u00c9\",\"Editorial\",\"Sacr\u00e9\"],\"articleSection\":[\"Soci\u00e9t\u00e9\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/\",\"name\":\"Sacr\u00e9e pagaille\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png\",\"datePublished\":\"2024-05-10T04:00:00+00:00\",\"description\":\"Malgr\u00e9 les transformations du XXe si\u00e8cle, une chose n\u2019a pas chang\u00e9: la nature humaine, qui manifeste toujours le besoin d\u2019un rapport au sacr\u00e9.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png\",\"width\":2276,\"height\":1280,\"caption\":\"Antoine-Fre\u0301de\u0301ric Bernhard, r\u00e9dacteur en chef adjoint du Regard Libre.\u00a0Dessin de Nathanael Schmid\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/societe\\\/sacree-pagaille\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sacr\u00e9e pagaille\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/\",\"name\":\"Le Regard Libre\",\"description\":\"Premier mensuel suisse de d\u00e9bat\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#organization\",\"name\":\"Le Regard Libre\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/logo-rl-icone-neg.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/logo-rl-icone-neg.jpeg\",\"width\":557,\"height\":556,\"caption\":\"Le Regard Libre\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/leregardlibre\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/LeRegardLibre\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/le-regard-libre\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/leregardlibre\\\/\",\"http:\\\/\\\/t.me\\\/leregardlibre\",\"https:\\\/\\\/youtube.com\\\/channel\\\/UC6HzGPomj1LsUmlz-sJtITQ\"],\"description\":\"Le Regard Libre est un mensuel suisse de d\u00e9bat intellectuel et culturel. Sa r\u00e9daction est jeune, b\u00e9n\u00e9vole, lib\u00e9rale et pluraliste. Le magazine para\u00eet en ligne et sous forme papier. Sa langue est le fran\u00e7ais.\",\"email\":\"redaction@leregardlibre.com\",\"legalName\":\"Le Regard Libre\",\"foundingDate\":\"2014-01-01\",\"numberOfEmployees\":{\"@type\":\"QuantitativeValue\",\"minValue\":\"11\",\"maxValue\":\"50\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/a-propos\\\/notre-manifeste\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/mentions-legales\\\/\",\"actionableFeedbackPolicy\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/conditions-generales-de-vente\\\/\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7327cb849d1f776e73450746adbbd5ec\",\"name\":\"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/dbf3a1f28b5046d2ceac68805f55a49ac6e351da06bc6e78ae9c0dce9188ea73?s=96&d=identicon&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/dbf3a1f28b5046d2ceac68805f55a49ac6e351da06bc6e78ae9c0dce9188ea73?s=96&d=identicon&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/dbf3a1f28b5046d2ceac68805f55a49ac6e351da06bc6e78ae9c0dce9188ea73?s=96&d=identicon&r=g\",\"caption\":\"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard\"},\"description\":\"Journaliste ind\u00e9pendant et \u00e9tudiant en philosophie, Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard est le r\u00e9dacteur en chef adjoint du Regard Libre.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/fr.wikipedia.org\\\/wiki\\\/Le_Regard_libre\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/leregardlibre.com\\\/en\\\/author\\\/antoine-bernhard\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Quite a mess","description":"Despite the transformations of the twentieth century, one thing hasn't changed: human nature, which still expresses the need for a relationship with the sacred.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/company\/what-a-mess\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Sacr\u00e9e pagaille","og_description":"Malgr\u00e9 les transformations du XXe si\u00e8cle, une chose n\u2019a pas chang\u00e9: la nature humaine, qui manifeste toujours le besoin d\u2019un rapport au sacr\u00e9.","og_url":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/company\/what-a-mess\/","og_site_name":"Le Regard Libre","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/leregardlibre\/","article_published_time":"2024-05-10T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":576,"url":"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-1024x576.png","type":"image\/png"}],"author":"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@LeRegardLibre","twitter_site":"@LeRegardLibre","twitter_misc":{"Written by":"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/"},"author":{"name":"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#\/schema\/person\/7327cb849d1f776e73450746adbbd5ec"},"headline":"Sacr\u00e9e pagaille","datePublished":"2024-05-10T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/"},"wordCount":780,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png","keywords":["Consommation","Dossier SACR\u00c9","Editorial","Sacr\u00e9"],"articleSection":["Soci\u00e9t\u00e9"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/","url":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/","name":"Quite a mess","isPartOf":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png","datePublished":"2024-05-10T04:00:00+00:00","description":"Despite the transformations of the twentieth century, one thing hasn't changed: human nature, which still expresses the need for a relationship with the sacred.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#primaryimage","url":"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png","contentUrl":"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/antoine-frederic-bernhard--nathanael-schmid-pour-le-regard-libre-e1715284406173.png","width":2276,"height":1280,"caption":"Antoine-Fre\u0301de\u0301ric Bernhard, r\u00e9dacteur en chef adjoint du Regard Libre.\u00a0Dessin de Nathanael Schmid"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/societe\/sacree-pagaille\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/leregardlibre.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sacr\u00e9e pagaille"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#website","url":"https:\/\/leregardlibre.com\/","name":"Le Regard Libre","description":"Switzerland's first monthly debate magazine","publisher":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/leregardlibre.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#organization","name":"Le Regard Libre","url":"https:\/\/leregardlibre.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/logo-rl-icone-neg.jpeg","contentUrl":"https:\/\/leregardlibre.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/logo-rl-icone-neg.jpeg","width":557,"height":556,"caption":"Le Regard Libre"},"image":{"@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/leregardlibre\/","https:\/\/x.com\/LeRegardLibre","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/le-regard-libre","https:\/\/www.instagram.com\/leregardlibre\/","http:\/\/t.me\/leregardlibre","https:\/\/youtube.com\/channel\/UC6HzGPomj1LsUmlz-sJtITQ"],"description":"Le Regard Libre is a Swiss monthly magazine for intellectual and cultural debate. Its editorial team is young, voluntary, liberal and pluralist. The magazine appears online and in print. Its language is French.","email":"redaction@leregardlibre.com","legalName":"Le Regard Libre","foundingDate":"2014-01-01","numberOfEmployees":{"@type":"QuantitativeValue","minValue":"11","maxValue":"50"},"publishingPrinciples":"https:\/\/leregardlibre.com\/a-propos\/notre-manifeste\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/leregardlibre.com\/mentions-legales\/","actionableFeedbackPolicy":"https:\/\/leregardlibre.com\/conditions-generales-de-vente\/"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/leregardlibre.com\/#\/schema\/person\/7327cb849d1f776e73450746adbbd5ec","name":"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dbf3a1f28b5046d2ceac68805f55a49ac6e351da06bc6e78ae9c0dce9188ea73?s=96&d=identicon&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dbf3a1f28b5046d2ceac68805f55a49ac6e351da06bc6e78ae9c0dce9188ea73?s=96&d=identicon&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dbf3a1f28b5046d2ceac68805f55a49ac6e351da06bc6e78ae9c0dce9188ea73?s=96&d=identicon&r=g","caption":"Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard"},"description":"A freelance journalist and philosophy student, Antoine-Fr\u00e9d\u00e9ric Bernhard is deputy editor-in-chief of Regard Libre.","sameAs":["https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Le_Regard_libre"],"url":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/author\/antoine-bernhard\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/523403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/99"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=523403"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/523403\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":523449,"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/523403\/revisions\/523449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/523451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=523403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=523403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leregardlibre.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=523403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}